czwartek, 26 lutego 2015

Powieść, której atutem jest język
czyli o  "Zawirowaniu"



     "Sabina Czupryńska specjalista do spraw stylu i słów."

    Nie da się nie zgodzić ze stwierdzeniem, że w pędzącym coraz bardziej do przodu świecie coraz trudniej się odnaleźć. Narastające w przerażającym tempie zjawisko samotności w tłumie i nieustające dążenie do doskonałości, a także skupianie się jedynie na indywidualnych potrzebach to zjawiska, które opanowują od środka każdego z nas wżerając się bez opamiętania. To właśnie te zagadnienia, a także inne choroby społeczne, przedstawia i podejmuje w swojej najnowszej książce Sabina Czupryńska. Kobieta, która inspiruje. 

     Nie mam pojęcia, czy kiedykolwiek zetknęliście się z prozą i stylem Sabiny Czupryńskiej i czy macie na jej temat wyrobione zdanie. W moim przypadku jest to pierwszy raz i właśnie z tego powodu postanowiłam pogrzebać w internecie i dowiedzieć się o niej czegoś więcej. I przyznam wam, że dawno nie wpadłam na trop tak inspirującej, a zarazem bliskiej mi fizycznie osoby, o której istnieniu nie miałam pojęcia! 

   Absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Gdańskim oraz Wiedzy o Teatrze w Akademii  Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, niedoszła studentka Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, absolwentka Pomorskiego Studium Sztuk Wizualnych. Autorka scenografii i kostiumów w filmie i teatrze, projektantka odzieży i dodatków  oraz licznych stylizacji osób prywatnych, a także do sesji fotograficznych. Autorka koncepcji merytorycznej wydawnictw teatralnych, tekstów piosenek, tomu opowiadań oraz powieści. Sami widzicie, że nie sposób wyzbyć się podziwu. 

  Bardzo mało jest sytuacji, w których po lekturze książki mam ochotę mówić więcej o autorze niż samym jego dziele. Stety, czy niestety, to właśnie ten przypadek! 

    "Zawirowanie" to specyficzna pod względem formy powieść ukazująca damsko-męski świat i różne sposoby widzenia rzeczywistości. Dwie bohaterki: pełna emocji i erotyzmu ekscentryczna Mila oraz porządna i perfekcyjna Augusta pozbawiona poczucia własnej wartości, skrzywdzona w przeszłości przez ojca oraz bierną matkę, która boi się utracić kontrolę nad czymkolwiek. Czupryńska wykreowała dwie skrajnie różne postaci, które w obnażają naszą podwójną, kobiecą naturę. Bo czyż nie takie właśnie jesteśmy? Z jednej strony kokieteryjne i pożądliwe, mocne i aroganckie, ale z drugiej doświadczone, kruche i tkwiące w świecie złożonych relacji, nad którymi nie mamy żadnej władzy, kompensując to sobie w każdy możliwy sposób? Portrety kobiece, z którymi stykamy się w utworze to tak naprawdę nasze dwie twarze, które widzimy patrząc w lustro. Widzimy je, rozumiemy. Boimy się i właśnie takie chcemy być. Od wszystkich nas świat wymaga piękna i koncentracji na seksie, wpajając nam, że jedynie do tego jesteśmy stworzone. Kobiece uniwersum zebrane w niespełna 300 stronach książki. Jestem pod wrażeniem. 

    Jeśli chodzi o świat iście męski, to naturalnie, również z nim mamy w utworze do czynienia. Mam jednak wrażenie, że autorka trochę mocno przerysowała, czyniąc z bohaterów typowe męskie, szowinistyczne świnie. No dobrze, poza Robertem, którego za wydawcą nazwać można "symbolem współczesności". Problemy z potencją, zdrady, alkohol, seks, psychiatrzy, andydepresanty i bezsenność. Oto jak Czupryńska ujmuje współczesną męskość. W moim mniemaniu, bardzo przesadzony wizerunek, dla kontrastu ze świetnie uchwyconym profilem płci pięknej. 

     Najmocniejszą i najbardziej wyrazistą stroną "Zawirowania" jest z pewnością zawirowany styl, który towarzyszy fabule. Krótkie, często pourywane zdania. Dźwiękonaśladownictwo. Skrupulatnie dopracowany rytm, przemyślana konstrukcja formy, mieszanie poezji z prozą... słowem: to, co zachwyca najbardziej! Czytając tę powieść ma się wrażenie, że smakuje się wykwintne danie i popija je wytrawnym trunkiem. wszystko jest dopracowane perfekcyjnie, bez jakichkolwiek zagnieceń i wpadek. Przez ten utwór po prostu się płynie. Dryfuje przez morze niepokoju i spełnienia. Plastyczność opisów, dynamizm języka, wyraziste, świetnie wykreowane postaci, a przede wszystkim po mistrzowsku wychwycone emocje, towarzyszące kolejnym elementom zwykłej, szarej codzienności. Szok. Jeśli chodzi o językową stronę "Zawirowania" autorce należą się niskie ukłony. Coś pięknego! Nie jeden polski autor powinien się od niej uczyć. 

   Podsumowując, "Zawirowanie" to dynamiczna powieść obnażająca męskość i kobiecość pojmowaną przez współczesny świat, momentami w dość karykaturalny sposób, której najmocniejszą stroną zdecydowanie jest strona językowa. Dopracowany rytm zdań sprawia, że utwór wciąga, hipnotyzuje i urzeka. Nieco szalona forma powieści Czupryńskiej z pewnością przypadnie do gustu wszystkim tym, którzy mają ochotę posmakować czegoś naprawdę dobrego i przejadły im się klasyczne powieści z piękną, aczkolwiek typową narracją. Wykwintne danie. Dacie się skusić? 


       Za egzemplarz recenzencki dziękuję serdecznie wydawnictwu: 





3 komentarze:

  1. Nie wiem, co mam myśleć o tej książce. Niby jest intrygująca, ale jednak mnie nie zainteresowała na tyle, bym chciała ją natychmiast poznać. Może kiedyś się zdecyduję, a tymczasem wolę inne powieści, które bardziej przykuły moją uwagę.

    OdpowiedzUsuń
  2. Sama nie wiem, może kiedyś się skuszę:)

    OdpowiedzUsuń